Mühendislik Sigortaları Nedir? (Detaylı Rehber)
Mühendislik sigortaları; inşaat ve montaj projeleri, makine/ekipmanlar ve elektronik sistemlerde oluşabilecek ani ve beklenmedik hasarları güvence altına alan sigorta ürünleridir. Şantiye koşulları, yüksek ekipman bedelleri ve proje takvim baskısı nedeniyle bu poliçeler, hem maddi zararı hem de iş kesintisini yönetmede kritik rol oynar.
Mühendislik Sigortaları Nedir?
Mühendislik sigortaları; projelerin yapım/kurulum sürecinde (ve bazı ürünlerde işletme döneminde) oluşabilecek hasarları teminat altına alan geniş bir sigorta grubudur. Bu kapsamda inşaat, montaj, makine ve elektronik sistemler için farklı poliçe türleri bulunur.
En yaygın mühendislik poliçeleri arasında İnşaat All Risk (CAR), Montaj All Risk (EAR), Makine Kırılması, Elektronik Cihaz ve İşveren Sorumluluk / Üçüncü Şahıs Mali Mesuliyet gibi sorumluluk teminatları yer alır.
Mühendislik sigortaları; proje, ekipman ve sistemlerde oluşabilecek ani hasarları ve (gerektiğinde) üçüncü şahıs sorumluluklarını güvence altına alır.
Hangi Mühendislik Sigortaları Var?
İhtiyaç, projeye ve ekipman türüne göre değişir. En sık kullanılan poliçeler aşağıdaki gibidir:
- İnşaat All Risk (CAR): İnşaat sürecinde yapı, malzeme ve şantiye riskleri için geniş kapsam.
- Montaj All Risk (EAR): Makine/tesis montajı, test ve devreye alma süreçlerinde oluşabilecek riskler.
- Makine Kırılması: İşletme döneminde çalışan makinelerde ani ve beklenmedik kırılma/arızalara karşı.
- Elektronik Cihaz Sigortası: Sunucu, medikal cihaz, ölçüm sistemleri, otomasyon vb. elektronik ekipmanlar.
- Üçüncü Şahıs Mali Sorumluluk (TSMS): Şantiye/proje nedeniyle üçüncü kişilere verilebilecek bedeni-maddi zararlar.
- İş Durması / Kâr Kaybı (ek): Hasar sonrası faaliyet kesintisine bağlı gelir kayıpları (poliçeye eklenebilir).
Mühendislik Sigortaları Neleri Karşılar, Neleri Karşılamaz?
Karşılar ✅
- Ani ve beklenmedik hasarlar (çökme, devrilme, çarpma, kırılma vb.)
- Yangın, yıldırım, infilak (poliçeye göre)
- Doğal afetler (deprem, sel, fırtına vb. ek teminatlarla)
- Hırsızlık/soygun (poliçe ve güvenlik şartlarına bağlı)
- Şantiye üçüncü şahıs sorumluluğu (ek teminatla)
- Test ve devreye alma riskleri (özellikle EAR/CAR’da şartlara bağlı)
Karşılamaz 🚫
- Kasıt / ağır ihmal (genel istisna)
- Normal aşınma-yıpranma, bakım eksikliği kaynaklı arızalar
- Tasarım/hatalı imalat kaynaklı bazı durumlar (bazı poliçelerde sınırlı/özel klozla)
- Ceza ve sözleşmesel cezalar (gecikme cezası vb.)
- Poliçe limitlerini aşan talepler ve şart dışı kullanım
Not: CAR/EAR ve makine/elektronik poliçelerde istisnalar farklılaşabilir. Nihai kapsam poliçe özel şartlarında yer alır.
Mühendislik Sigortası Fiyatını Ne Belirler?
Prim; proje bedeli, süre, saha koşulları ve seçilen teminat yapısına göre değişir. Aynı iş kaleminde bile şantiye lokasyonu ve risk yönetimi farklıysa fiyatlar farklılaşabilir.
Mühendislik poliçelerinde “teminat klozları” çok belirleyicidir. Teklifleri aynı limit ve klozlarla karşılaştırmak en doğru yöntemdir.
Teklif Almak İçin Gerekli Bilgiler
Proje ve ekipmana göre istenen bilgiler değişebilir; ancak çoğu mühendislik poliçesinde aşağıdakiler temel kabul edilir:
- Proje adı ve kapsamı (iş kalemleri, lokasyon, işin türü)
- Toplam proje bedeli (inşaat/montaj + malzeme + ekipman)
- Proje takvimi (başlangıç-bitiş, test/devreye alma süresi)
- Taraflar (işveren, ana yüklenici, alt yüklenici bilgileri)
- Risk bilgileri (zemin/jeoloji, çevresel riskler, güvenlik önlemleri)
- İstenen teminatlar (TSMS, bakım devresi, iş durması vb.)
Bazı projelerde keşif, risk incelemesi veya teknik doküman (metraj, keşif özeti, sözleşme klozları) talep edilebilir.
Sık Sorulan Sorular
CAR ile EAR arasındaki fark nedir?
CAR genelde inşaat işleri (betonarme, altyapı vb.) ağırlıklı projelerde; EAR ise montaj, kurulum, test ve devreye alma süreçleri ağırlıklı projelerde kullanılır. Bazı projelerde birlikte/karma düzenleme de yapılabilir.
Üçüncü şahıs sorumluluk teminatı şart mı?
Şantiye çevresinde üçüncü kişilere/komşu yapılara zarar verme riski varsa TSMS teminatı çok kritiktir. Birçok işveren sözleşmesinde zorunlu tutulabilir.
Bakım devresi (maintenance) ne demek?
Proje tamamlandıktan sonra belirli bir süre, bakım/garanti kapsamında yapılan işlemler sırasında oluşabilecek bazı risklerin poliçeye ek klozla teminat altına alınmasıdır (kapsamı kloza göre değişir).
Fiyatlar neden çok farklı çıkabiliyor?
Proje türü, lokasyon riskleri, muafiyetler, klozlar ve sigorta şirketinin risk iştahı farklı olduğu için primler ciddi şekilde değişebilir. Aynı kapsamla karşılaştırmak önemlidir.
